۲۸ مهر ۱۳۸۸

ب ) مهم­ترین مصوبات شورای فرهنگ عمومی

    گستره مصوبات شورای فرهنگ عمومی، شامل تأسیس نهادها، شوراها و سازمان‌های فرهنگی، صدور بیانیه در مناسبت‌های فرهنگی و تنظیم آیین‌نامه‌های فرهنگی است که در هر دوره بنا به ضرورت تدوین می­شده است .

اهم مصوبات هر دوره

   دوره اول: در این دوره آیین­نامه شورا تنظیم و براساس آن فعالیت­ها شروع شد، مصوبات این دوره غالباً پیرامون موضوعات کلان فرهنگی بود که اهداف، سیاست‌ها و ضوابط نشر کتاب، اصول سیاست فرهنگی کشور، اساسنامه انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و شورای عالی جوانان از آن جمله است.

   دوره دوم: در این دوره که کوتاه‌ترین دوره محسوب می‌شود، مهم‌ترین مصوبه «ضوابط و مقررات تأسیس مراکز، مؤسسات، کانون‌ها و انجمن‌های فرهنگی و نظارت بر آنها» است که در حال حاضر نه تنها به تشکیلات مستقلی برای ساماندهی به امور فرهنگی در مساجد کشور تبدیل شده است، بلکه منجر به تأسیس هزاران مؤسسه فرهنگی در مساجد شده که در ارتقای سطح فرهنگ عمومی نقش بسزایی دارند.

    دوره سوم: در این دوره مسایل خرد فرهنگ عمومی نیز مورد توجه قرار گرفته و آیین‌نامه شورای فرهنگ عمومی استان، آیین‌نامه نام‌گذاری روزهای خاص، هیأت‌های نظارت بر کتاب بزرگسال و کودک و صدور بیانیه­ها از جمله اقدامات این دوره است.

   دوره چهارم: در این دوره تدوین سیاست‌های مقابله با تهاجم فرهنگی شکل گرفت و اقدامات دیگر این دوره عبارتند از: آیین­نامه انتخاب خادمان فرهنگ عمومی کشور تشکیل هیأت‌های نظارت بر نشر استان، آیین‌نامه شورای نظارت بر واردات اسباب‌بازی کودکان، تشکیل ستاد هدایت فرهنگی مسابقات جام‌جهانی ۹۸ فرانسه، ضوابط برگزاری مسابقات فرهنگی و هنری.

دوره پنجم: در این دوره مسایل خرد و کلان و بیانیه­ها و آیین­نامه­های متعدد شکل گرفته است که مهم­ترین آنها عبارتند از: دستورالعمل اجرایی نصب مجسمه و یادمان، آیین­نامه نظارت بر علایم، نشانه­ها و تصاویر روی البسه و لوازم التحریر، ضوابط و مقررات تأسیس مجتمع­های علمی ـ فرهنگی ربع رشیدی، قلعه فلک الافلاک و بوعلی ـ سیاست­های فرهنگی به مناسبت نام­گذاری سال عزت و افتخار حسینی، نام­گذاری روز ملی خلیج فارس، شاخص­های فرهنگی، آیین­نامه ستاد پشتیبانی و هماهنگی امور مساجد کشور وتأثیر فرهنگی محرم بر اقشار مختلف و نام­گذاری روز مقاومت و ایثار و پیروزی که در ارتقای سطح فرهنگ عمومی نقش بسزایی دارد.

دوره ششم: در این دوره، شورای فرهنگ عمومی مباحث بنیادی و کلان و نیز مباحث خرد و اجرایی فرهنگ عمومی را مورد توجه ویژه­ قرار داده است که مصوباتی همچون؛ سیاست­های سنجش افکار عمومی، راهکارها جلوگیری از بروز و ظهور افراد، تشکل­ها و انجمن­های انحرافی با پوشش مسایل عرفانی و معنوی، چشم­انداز بخش فرهنگ عمومی ج.ا.ا.، اصول و سیاست­های فرهنگی برنامه پنجم توسعه، سیاست­های ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت­های مذهبی (محرم)، نام­گذاری روز ملی فناوری هسته­ای، سند مؤلفه­های هویت ملی ایرانیان، آیین­نامه اجرایی نحوه انتخاب خادمان نمونه فرهنگ عمومی، مبانی، الزامات فرهنگی و سیاست­های اجرایی ناظر بر اصلاح الگوی مصرف، شاخصهای کلان فرهنگ عمومی، آیین­نامه شورای فرهنگ عمومی، نام­گذاری روز رحمت و مهرورزی، روز ملی فناوری هسته­ای، نام­گذاری روز فرهنگ عمومی، نمونه­های بارز آن می­باشد.

دوره هفتم: در این دوره که از شهریور ۱۳۸۸ آغاز شده است در طی این چند ماه ـ آیین­نامه ترویج فرهنگ پهلوانی از طریق توسعه ورزش زورخانه­ای در کشورـ تأسیس بنیاد غیردولتی و غیرانتفاعی علمی فرهنگی اجتماعی سید جمال­الدین اسدآبادی ـ آیین­نامه نحوه نام­گذاری روزها و مناسبت­های خاص، نام­گذاری روز ۹ دی با عنوان روز پیوند عاشورایی امام و امت، نام­گذاری روز فناوری فضایی (روز پرتاپ ماهواره ملی امید به فضا) ـ روز شهادت رییسعلی دلواری به عنوان روز مبارزه بااستعمار انگلیس را به تصویب رساند و اقدام به صدور بیانیه­های متعدد به مناسبت­های مختلف کرده است.

فعالیت­های شورای فرهنگ عمومی از دوره ششم به بعد از ویژگی­ خاصی برخودار است و آن بهره­گیری از بیانات مقام معظم رهبری و نصب العین قراردادن آن در تنظیم و تدوین دستورجلسات شورا می­باشد. هر چند در دوره­های گذشته این مهم مورد توجه قرار می­گرفت، اما با نگاهی به گستره مصوبات و همین طور عناوین و محتوای آنها، به روشنی توجه ویژه و امعان نظر به بیانات معظم له در این دوره را به وضوح می­توان دید.

 

از دوره ششم فعالیت شورای فرهنگ عمومی، با تأسیس شورای برنامه­ریزی در دبیرخانه روند جدید و مبتکرانه­ای در بررسی و تنظیم طرح­ها در دستورجلسات شورای فرهنگ عمومی در پیش گرفته شد.

   شورای برنامه‌ریزی که متشکل از صاحب‌نظران و مسوولین دبیرخانه می‌باشد در طی جلسات مستمر و هفتگی نسبت به بررسی نتایج مطالعات و ارزیابی‌های کارشناسی ارایه شده به دبیرخانه می‌پردازد. بنابراین متون ارایه شده در شورای فرهنگ عمومی چه در قالب مصوبه‌های پیشنهادی و چه در قالب طرح، بیانیه و آیین‌نامه پس از ساعت‌ها بررسی علمی و کارشناسی به جلسه شورا ارایه می‌شود. در طی دوره ذکر شده تاکنون شورای برنامه‌ریزی طی ۲۸۹ جلسه نسبت به بررسی و ارزیابی کارشناسی صدها موضوع پرداخته است.

    نگاه اجمالی به اهم مصوبات در هر دوره، نشان دهنده آن است که از دوره ششم که همزمان با آغاز به کار دولت نهم، شورا همگام با رویکردهای جدید دولت، فعالیت‌های خود را شروع کرد؛ که بازمهندسی نقش شورا در راهبری کلان فرهنگ عمومی را می‌توان مشاهده نمود. به گونه‌ای که نه تنها جایگاه شورای فرهنگ عمومی با صدور مصوبات کلان و با اهمیت و متناسب با مسایل روز فرهنگ عمومی که کاملاً منطبق با فرهنگ دینی و بومی هم می‌باشد ارتقا یافته است، بلکه گستره نفوذ آن در حوزه فرهنگ عمومی بسیار وسیع‌تر گردیده است.    

    این شورا، به منظور رسیدگی جدی‌تر به برخی موضوعات مهم در زمان‌های خاص، اقدام به تأسیس دفاتر و شوراهای فرعی در زیرمجموعه دستگاه‌های فرهنگی نموده است، که عبارتنداز:
۱ ـ شورای نظارت برنام‌گذاری شهرها، خیابان‌ها، اماکن ومؤسسات عمومی۲ ـ کمیسیون نام‌گذاری روزهای خاص ۳ ـ شورای نظارت بر طراحی، ساخت، تهیه و توزیع اسباب‌بازی کودکان ۴ ـ شورای­نظارت برانتخاب، ساخت ونصب مجسمه ویادمان درمیدان‌ها و اماکن عمومی۵ ـ شورای نظارت برعلایم، نشانه‌ها وتصاویر روی لباس‌ها، لوازم‌التحریر و کالاهای مشابه ۶ ـ دفتر پی­گیری مصوبه مقابله با عرفان­های انحرافی

 

ج) شورای فرهنگ عمومی استان­ها و شهرستان­ها

      در سال ۱۳۷۲، شورای فرهنگ عمومی کشور با هدف توجه بیشتر به مسایل فرهنگی استان های کشور و پی گیری مصوبات شورای فرهنگ عمومی و شورای عالی انقلاب فرهنگی در سطح استانها نسبت به تأسیس و تشکیل شورای فرهنگ عمومی در مراکز استانها اقدام نمود که بحمدالله هم اکنون، شورای فرهنگ عمومی در مرکز کلیه استان‌ها تشکیل شده است. این شورا در استان‌ها به ریاست ائمه محترم جمعه و نایب رییسی استانداران محترم و دبیری مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها فعالیت می‌نماید؛ که از جمله وظایف آن می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1. مطالعه، تجزیه و تحلیل و ارزیابی سالیانه وضع فرهنگ عمومی استان براساس شاخص‌های تدوین شده در دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی
2. شناسایی و ارزیابی علمی، پیش‌بینی و رصد موضوعات اجتماعی و فرهنگی فراگیر استان
3. انجام تحقیقات مرتبط با فرهنگ عمومی استان و تحلیل و ارزیابی نتایج تحقیقات علمی انجام شده به منظور دسترسی به راهکارهای مناسب جهت حل مسایل فرهنگی
4. شناسایی و سنجش استعدادها، قابلیت‌ها و توانمندی‌های فرهنگی استان
5. بررسی و اظهار نظر نسبت به موضوعات، طرح‌ها و گزارش‌هایی که از سوی شورای فرهنگ عمومی کشور به شورای فرهنگ عمومی استان ارجاع می‌شود
6. تهیه و تدوین و پیشنهاد طرح عملیاتی و کاربردی برای بهبود شاخص‌های فرهنگ عمومی استان
7. تلاش در جهت همکاری و هماهنگی و همسویی بین دستگاه‌های دولتی وغیردولتی و مجریان فرهنگی استان در زمینه ساماندهی برنامه‌های فرهنگی استان
8. اتخاذ شیوه‌های تشویقی در استان به منظور شکوفایی فرهنگ عمومی در ابعاد مختلف
9. برنامه‌ریزی کوتاه مدت، میان مدت و تدوین شیوه‌هایی جهت ایفای وظایف در چارچوب سیاست‌های شورای فرهنگ عمومی
10. برنامه‌ریزی در جهت اجرای مصوبات ابلاغی شورای عالی انقلاب فرهنگی و تصمیمات شورای فرهنگ عمومی کشور در استان‌ها
11. ارزیابی روند اجرایی سیاست‌ها و برنامه‌های فرهنگی در استان

  در ادامه فعالیت‌های شورای فرهنگ عمومی در استان و به ویژه با استقرار دولت نهم و با هدف توجه به استان‌ها و شهرستان‌ها، تشکیل شورای فرهنگ عمومی شهرستان‌ها در دستور کار شورای فرهنگ عمومی قرار گرفت و در سال ۱۳۸۵ آیین‌نامه شورای فرهنگ عمومی شهرستان با وظایف ذیل، تصویب شد:

1. بررسی معضلات و ویژگی‌های فرهنگی که در جامعه شهری و روستایی آن منطقه وجود دارد، ارایه راهکارهای مناسب برای رفع این معضلات وانعکاس آن به شورای فرهنگ عمومی استان
2. تلاش برای حذف سنت‌های غلط رایج و تشویق مردم بر حفظ و تقویت ارزش‌های دینی، مذهبی و فرهنگی منطقه
3. ارایه گزارش سالانه از وضع فرهنگ عمومی شهرستان و ایجاد زمینه همکاری با سایر شهرستان‌ها برای فعالیت در جهت ارتقای فرهنگ عمومی منطقه
4. ارایه برنامه‌ای مدون و همسو برای هماهنگ کردن دستگاه‌ها، نهادها، مراکز و مؤسسات دولتی و غیردولتی در شهرستان برای فعالیت در زمینه مسایل فرهنگی
5. برنامه‌ریزی در جهت اجرایی کردن تصمیمات اتخاذ شده در شورای فرهنگ عمومی شهرستان، از طریق ملزم کردن مدیران دستگاه‌ها و نهادهای شهرستان
6. اتخاذ شیوه‌های تشویقی و نظارتی در شهرستان از سوی شورای فرهنگ عمومی به منظور اعتلا و شکوفایی فرهنگ عمومی در ابعاد مختلف
7. بررسی آثار فرهنگی مترتب بر سیاست‌ها و اجرای طرح و برنامه‌های اقتصادی، اجتماعی در شهرستان به منظور اطمینان از همسویی و عدم مغایرت آن‌ها با اصول سیاست فرهنگی کشور و استان و ابلاغ نتیجه به دستگاه‌های اجرایی شهرستان
8. مطالعه سیاست‌های فرهنگی ابلاغ از مرکز استان و کشور، اظهار نظر نسبت به موضوعات مطروحه و تهیه گزارش‌های مورد نیاز استان برای اصلاح فرهنگ عمومی در شهرستان‌ها و پی‌گیری مصوبات شورای فرهنگ عمومی و شورای عالی انقلاب فرهنگی در سطح شهرستان

 

   اکنون به حول و قوه الهی در کلیه مراکز استان‌ها و بخش قابل توجهی از شهرستان‌ها، شورای فرهنگ عمومی تشکیل شده و حرکت‌های امیدوارکننده در اصلاح و ارتقای فرهنگ عمومی آغاز شده است.

 

جدول فعالیت شورای فرهنگ عمومی استان‌ها و شهرستان‌ها از سال ۷۲ لغایت اسفند ۱۳۸۸

 

 

 

د) شورای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت

براساس بند (د) ماده (۱۵۹) قانون برنامه سوم توسعه، در تاریخ ۱/۱۲/۸۱ ، هیأت وزیران «آیین­نامه طرح ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و بزرگداشت یاد شهیدان و تجلیل از ایثارگران حماسه دفاع مقدس»، را تصویب کرد. براساس ماده ۳ آیین­نامه مذکور، شورایی با عنوان «شورای هماهنگی و نظارت بر امر ترویج فرهنگ ایثار و شهادت» تشکیل گردید که ریاست آن را وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیری آن را دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور به عهده دارد. در ترکیب این شورا، وزارتخانه­های: آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت کشور و سازمان­هایی نظیر: سازمان ملی جوانان، صدا و سیما و تبلیغات اسلامی، و هم­چنین شهرداری، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس، بنیاد شهید و امور ایثارگران، مشاور امور ایثارگران ریاست جمهوری و معاونت برنامه­ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری عضویت دارند.

وظایف شورا 

-      تدوین و بررسی برنامه­های لازم جهت اجرای طرح

-      بررسی و در صورت لزوم تصویب برنامه­ها و پیشنهادهایی که درتحقق اهداف این طرح از طرف دستگاه­های مشمول، تهیه و ارایه می­شود

-      دریافت گزارش عملکرد دستگاه­های مشمول طرح و ارزیابی فعالیت­های انجام شده

-      ارایه پیشنهادهای لازم به منظور بهبود و استمرار اقدامات انجام شده به ستاد موضوع بند (ج) ماده (۱۶۲) قانون برنامه سوم توسعه

-      توزیع اعتبارات ردیف موضوع ماده (۶) این آیین­نامه

-      صدور دستورالعمل­های اجرایی در جهت سیاست­گزاری و انجام هماهنگی و نظارت بر فعالیت­های دستگاه­های مشمول در موارد نیاز و ابلاغ آن با امضای رییس شورا

-      اخذ گزارش­های دوره­ای از عملکرد دستگاه­ها و نهادهای ذیربط در اجرای وظایف پیش­بینی شده در طرح

-      تعریف و تبیین فرهنگ ایثار و شهادت با رعایت مقررات مربوط

-      چهارچوب و خط مشی اساسی این آیین­نامه، گسترش و تعمیق فرهنگ ایثار و شهادت به عنوان یکی از نمادهای ارزشمند فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی می­باشد و از آنجا که وزارت فرهنگ­و ارشاد اسلامی متولی اصلی اجرایی مسایل فرهنگی درکشور می­باشد وسیاستگذاری­های حوزه­های گوناگون کتاب، فیلم، سینما، مطبوعات، هنرهای مختلف و ... در این وزارتخانه انجام می­شود و از طرف دیگر شورای فرهنگ عمومی متولی مسایل کلان فرهنگ عمومی جامعه است (که بالطبع فرهنگ ایثار نیز جزیی از کلیت فرهنگی جامعه می­باشد)، لذا استقرار دبیرخانه در جایگاه کنونی (در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) اهمیت اساسی دارد.

 

چکیده­ای از اهم اقدامات انجام شده

مصوبات و تصمیمات شورا

تعیین تکالیف اجرایی مربوط به دستگاه­ها برای رفع مشکلات شهرستان سردشت، اصلاح و بررسی نهایی آیین­نامه برای ارائه به برنامه چهارم توسعه، سند علمی و راهبردی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، اضافه شدن مصادیق مربوط به ترویج فرهنگ ایثار و شهادت به بند (ی) ماده ۱۰۴ برنامه چهارم توسعه، دستورالعمل­ ساماندهی فعالیت­های فرهنگی بهشت­ زهرا (س)، تجهیز کتابخانه­های عمومی کشور به کتب حوزه ایثار و شهادت، سیاست­های فرهنگی ساماندهی گلزارهای شهدای سراسر کشور و...

 

حمایت و مشارکت در برنامه­ها و فعالیت­های فرهنگی

حمایت از اعطای تندیس ملی فداکاری به دانشجویان سراسر کشور، حمایت از همایش آیه­های ایثار و تلاش، حمایت از طرح مهر شهدا، مشارکت در برگزاری جشنواره فیلم­های کوتاه و مستند شهید آوینی، مشارکت در برگزاری جشنواره فیلم فجر (بیست و هفتمین و بیست و هشتمین جشنواره؛ بخش تجلی اراده ملی)، مشارکت در برگزاری کنگره­ها و یادواره­های شهدا، (شهدای کجور، فیروزکوه، شهید فهمیده و ...)

 

انتشار و حمایت از چاپ کتب و آثار در حوزه ایثار و شهادت

حمایت از چاپ کتاب چکیده مقالات ایثار و شهادت، مجموعه مقالات ایثار و شهادت، فرهیختگان ایثارگر، از هشتمین؛ بخش تجلی اراده ملی)، مشارکت در دیار حبیب، روز شمار و یادنامه شهدای دانشجو، در ضیافت باران، تا شقایق هست، نیمه گمشده، میل لیلی، مسافر، یک جفت و نیم، در آمدی بر جامعه­شناسی دفاع مقدس، ایثار و شهادت در آینه مسجد و...

 

برگزاری همایش­ها و هم­اندیشی­ها

اولین و دومین هم­اندیشی فرهنگ ایثار و شهادت، تجلیل از هموطنان ایثارگر مسیحی، زرتشتی و کلیمی، تجلیل از فرهیختگان ایثارگر، تجلیل از شورآفرینان دفاع مقدس، اولین و دومین همایش تجلیل از فجرآفرینان عاشورایی

 

برگزاری نشست­های تخصصی

نقد و بررسی ادبیات (رمان) دفاع مقدس، نقد و بررسی شعر و شعرخوانی دفاع مقدس، تحلیلی بر سینمای دفاع مقدس، ایثار و رسانه­ ها، نقش زنان و ترویج فرهنگ ایثار، وضعیت پژوهش در فرهنگ ایثار و شهادت، ماهیت و مصادیق ایثار و ...

دبیرخانه همچنین در راستای اطلاع­رسانی فعالیت­ها و اقدامات شورا و سایر دستگاه­ها در حوزه ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، اقدام به چاپ و انتشار نشریه «فرهنگ ایثار» نموده که تاکنون ۸۶ شماره آن منتشر شده است.

 

 

 

 

مروری کوتاه بر روند  فعالیت

شورای فرهنگ عمومی

۱۳۸۸ - ۱۳۶۴

 

 

< قبلی		بعدی >